top of page
ЭЗЭНДЭЭ "ГОЛОГДСОН" ЭС, ИРГЭДДЭЭ ХҮРЭЛЦЭЭГҮЙ ЭМНЭЛЭГ
...38 настай залуу ходоодоо дурандуулахаас айж явсаар хавдрын эцсийн шатандаа оношлогдсон харамсалтай явдал нийгмийг цочроолоо.
Монгол улс дөрөв хүрэхгүй сая хүн амтай ч хавдрын нас баралтаараа дэлхийд тэргүүлж байгаа нь гунигт түүх. Хэдхэн жилийн өмнө түм түжигнэж, бум бужигнасан газар Нарантуул зах л байсан. Харин одоо Хавдрын эмнэлгээс л ийм дүр зургийг харж болно. Монгол улсын хэмжээнд 2020-2024 онуудад хэдэн хүн хавдраар оношлогдсоныг доорх графикаас харцгаая.
Хавдрын улмаас нас барагсдын тоо
Монгол Улсын хэмжээнд хавдраар нас баралтын тоо хэмжээг сүүлийн таван жилийн байдлаар авч үзэхэд 2019 онд 4559 буюу хамгийн олон хүн нас баржээ. Хавдраар өвчилсөн хүмүүсийн 72.5 хувь нь хожуу оношлогдож, үүний 60 хувь нь онош тогтоогдсоноос хойш нэг жил хүрэхгүй хугацаанд амьдраад нас барж байна.
Эзэндээ гологдсон эсүүдийн бөөгнөрөл
энэ бол-ХАВДАР
Хавдрын өвчлөлийн дийлэнх хувийг элэг, ходоод, уушги, гуурсан хоолой, улаан хоолой, умайн хүзүүний хорт хавдар эзэлж байна.
Хавдар зөвхөн нэг хэсэгт байна
Хавдрын хэмжээ томорч, ойролцоох тунгалгийн булчирхайд тархсан байж болно
Хавдар ойролцоох эд болон тунгалгийн булчирхайд тархсан
Хавдар биеийн бусад хэсэгт тархсан
Бие нь өвдөөгүй бол эмнэлэгт очих шаардлагагүй гэж үзэх хандлага олонтаа. Дэлхийн банкнаас гаргасан дундаж наслалтын судалгаанд эрэгтэйчүүдийн 59 хувь нь өвдсөн үедээ л эмнэлгийн тусламж авдаг бол, 20 хувь нь хэзээ ч эмчид үзүүлж байгаагүй гэжээ. Гэтэл хавдар гэдэг хүний биед мэдэгдэхгүйгээр оршиж хожуу шатанд оношлогдох нь эмчлэгдэх боломжгүйд хүргэдэг. Тиймээс иргэд тогтмол эрт илрүүлэгт орж, оношлуулж, эрүүл мэндийн боловсролдоо анхаарах нь өөрийгөө хайрлах эхний алхам. Мөн хавдрын эрсдэлийг бууруулах боломжтой юм.
Анагаах ухааны доктор, "Happy veritas" эмнэлгийн эмч Ж.Амарсанаа: Хавдарын эрсдэлтэй хүмүүсийг байнгын хяналтад байлгаж, анхаармаар байна.
Хавдрыг даван туулагч Х.Болортуяа: Машинаа оношлуулдаг шигээ өөрийнхөө биеийг жилд ядаж нэг удаа оношлуулж байгаарай.
Өвдөхөөсөө өмнө үзүүлэх үү︖ Дараа нь үзүүлэх үү?
Эрүүл мэндийн тухай хуульд “Хүн амын эрүүл мэндийг төрийн онцгой анхаарал ивээлд авах бодлогыг хэрэгжүүлнэ” гэж заасан байдаг. Хавдрын өвчлөлөөрөө дэлхийд тэргүүлж буй энэ үед л хүн амын эрүүл мэндийг онцгой анхааралдаа авах хэрэгтэй бус уу? ХСҮТ эмнэлэг өвчтөнүүдийнхээ хөлд дарагдаж байна. Эмнэлэгт үзүүлэхийн тулд 1-3 сарыг хүлээх шаардлага үүсэж байгааг олон хүн хэлж байв. Тэдний хувьд хувийн эмнэлгийг зорих нь цорын ганц сонголт нь болж байгаа юм. Гэвч үнэ төлбөрийг нь ихэнх хүн дийлдэггүй учраас улсын эмнэлгийн цагаа хүлээж хоног хугацаа алдах тохиолдол олон.
Иргэд юу ярив?
Монгол улсад үйл ажиллагаа явуулж буй эрт илрүүлэг шинжилгээ, хавдарын маркер, онош тогтоодог зарим эмнэлгийн үнэ ханш дараах байдалтай байна.
БОДИТ ЖИШЭЭ
Хавдрыг хаацайлагч нь "Төр"
Хавдар судлалын үндэсний төвийг 1982 онд ЗХУ-ын буцалтгүй тусламжаар барьж байжээ. Тухайн үед Монгол улс сая гаруй хүн амтай байснаас гадна хорт хавдраар өвчлөх эрсдэлт хүчин зүйлс харьцангуй бага байв. Харин өнөөдөр Монголчуудын хүн ам дөрөв орчим саяд хүрч хавдраар өвдөх хүмүүс ч хэдэн зуу дахин ихэслээ. Өнгөрсөн оны байдлаар 150,000 гаруй хүнд үйлчилжээ. Хавдрын өвчлөл жилээс жилд нэмэгдэж, үйлчлүүлэгчийн тоо өсөж буй өнөөгийн нөхцөлд хуучин барилга багтаамж, чанар гээд олон зүйлээр асуудал дагуулж буй учраас шинэ байртай болгох тухай асуудал сүүлийн хэдэн жил эрчимтэй яригдаж байгаа ч бодитоор хийгдэж буй зүйл алга.
2021 оны арваннэгдүгээр сарын 17 -нд хавдрын эмнэлгийн зураг төслийг гаргахаар "Хот төлөвлөлтийн хүрээлэн ХХК"-тай 996 сая төгрөгийн гэрээ хийж, 476 сая төгрөгийг олгоод байсан. Гэвч уг компани стандартын дагуу хийвэл өртөг нэмэгдэж байна хэмээн анхны төсөвт өртөг дээрээ 2,9 тэрбум төгрөг нэмж авахыг шаардсан байна. Ийм учраас тус гэрээг цуцалж байв.
2024 оны төсөвт шинэ эмнэлгийн барилгад 10 тэрбумыг тусгаж дэд бүтэц, зураг төслийг дуусгана гэж байжээ. Гэтэл шинэ он гарахад сар хүрэхгүй хугацаа үлдсэн энэ үед дэд бүтэц байтугай зураг төсөл ч бэлэн болоогүй байна.
Өнгөрсөн есдүгээр сард ТЭЗҮ, зураг төслийн гурван тэрбумын тендер зарласан ч ямар ч компани шалгараагүй тул ахин аравдугаар сард тендер зарласан. Гэвч тендер шалгаруулалтын сайтаас хайж үзэхэд зураг төслийг гүйцэтгэх компаний нэр тодорхой байсангүй.
Харин энэ талаар Эрүүл мэндийн сайд Мөнхсайхан "Бодь" групп тендерт шалгараад байгаа хэмээсэн. Бодь нь "Голомт"-ын Баясгалангийнх аж. Ингээд харвал хавдрын эмнэлэг ашиг сонирхлын золиос болох уу?
 |  |  | |
|---|
Шинэ эмнэлэг барьж ашиглалтад оруулахаар 140 сая ам.долларыг төлөвлөжээ. Өөрөөр хэлбэл 400-500 тэрбум төгрөгийн асуудал яригдаж байгаа юм.
Шинэ эмнэлэг барьж ашиглалтад орох хугацаа багадаа гурван жил. Энэ хугацаанд олон зуун өвчтөн оочир нь дийлддэггүй эмнэлгээс тусламж үйлчилгээ авахаас халширч хаалттай хаалганы цаана үлдэх эрсдэлтэй.
Байршлийн хувьд дэд бүтэц хөгжүүлнэ хэмээн хотоос зайдуу Sky resort цанын баазын цаана ХСҮТөвөөс 15орчим км-ийн зайд, Чулуутын аманд барина хэмээн 10га газар олгосон аж. Улаанбаатар хотын иргэд түгжрэлд багадаа 2-3 цагийг зарцуулдаг. Эмнэлэг хоорондын зай хол байх нь өвдсөн биен дээр стресс, бухимдал нэмэхээс цаашгүй асуудал болж байгаа юм. Өвдсөн хүн өвчний түүхээ бариад 15 км-ийн цаадах эмнэлгийг зорино гэсэн үг.
Эмнэлэг барих газрын ойролцоох байршлыг газрын зураг дээр харуулав.
Дээрх баримтуудаас харвал төр хавдрыг багасгах биш хаацайлж байна. Хавдрын өвчлөл нэмэгдэж эхэлсэн 2000-аад оноос хойш ярьсаар байгаа ч төр засаг үүнийг бууруулахын тулд юу хийсэн бэ? Зөв менежмент гаргаж чадалгүй олон жил өнгөрлөө. Эмнэлэг ярьсан тоогоо тоолж үзвэл бид хавдрын эмнэлэгтэй болчихсон юм биш үү?
Асуудлыг хялбараар шийдвэрлэх боломж хайж үзвэл энэ нь
"4-р эмнэлэг"
300 ортой хоёр блок бүхий 4-р эмнэлгийн эхний блок 2019 онд ашиглалтад орсон. Барилга баригдах үед хөрөнгө мөнгөний асуудал үүссэн учраас 2017 онд Хөгжлийн банкнаас 35 тэрбумын зээл авч байжээ. Заасан хугацаанд зээлээ бүрэн төлөөгүй учраас барьцаа барилгыг Хөгжлийн банкны мэдэлд авсан байна. Тус эмнэлгийн барилгыг 77 тэрбумаар дуудлага худалдаагаар зарах санал гаргаад байна.
Шинээр барилга барьж эмнэлэг ашиглалтад оруулах хугацаа 3-5 жил, нийт зардал 500 тэрбум. Харин дээрх 4-р эмнэлгийн бэлэн барилгыг худалдаж авч ХСҮТ- рүү нийлүүлбэл төсөв зардлын хувьд долоо дахин бага. Өдөрт 500 хүн, жилдээ 15,000 хүнд үйлчлэх чадалтай уг эмнэлэг, эмчилгээ үйлчилгээ авахын тулд олон сар хүлээж буй иргэдийн асуудлыг шийдэж, амь насаа алдах эрсдэлтэй 4000 орчим хүн ч тусламж үйлчилгээг цаг хугацаа алдалгүй авах боломжтой юм. Төр засгаас зөв менежмент хийж өгөх нь чухал байна.
bottom of page